Người thừa kế là cá nhân phải là người còn sống vào thời điểm mở thừa kế hoặc sinh ra và còn sống sau thời điểm mở thừa kế nhưng đã thành thai trước khi người để lại di sản chết. Trường hợp người thừa kế theo di chúc không là cá nhân thì phải tồn tại vào thời điểm mở thừa kế.
Theo Điều 614 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định thời điểm phát sinh quyền và nghĩa vụ của người thừa kế:
“Kể từ thời điểm mở thừa kế, những người thừa kế có các quyền, nghĩa vụ tài sản do người chết để lại”.
Điều 615 của Bộ luật dân sự 2015 quy định về thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại:
“1. Những người hưởng thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản trong phạm vi di sản do người chết để lại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
2. Trường hợp di sản chưa được chia thì nghĩa vụ tài sản do người chết để lại được người quản lý di sản thực hiện theo thỏa thuận của những người thừa kế trong phạm vi di sản do người chết để lại.
3. Trường hợp di sản đã được chia thì mỗi người thừa kế thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại tương ứng nhưng không vượt quá phần tài sản mà mình đã nhận, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
4. Trường hợp người thừa kế không phải là cá nhân hưởng di sản theo di chúc thì cũng phải thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại như người thừa kế là cá nhân”.
Từ chối nhận di sản được quy định tại Điều 620 của Bộ luật dân sự 2015 như sau:
“1. Người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp việc từ chối nhằm trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác.
2. Việc từ chối nhận di sản phải được lập thành văn bản và gửi đến người quản lý di sản, những người thừa kế khác, người được giao nhiệm vụ phân chia di sản để biết.
3. Việc từ chối nhận di sản phải được thể hiện trước thời điểm phân chia di sản”.
Căn cứ các quy định nêu trên, có thể thấy, pháp luật dân sự có quy định rất rõ ràng về trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ do người chết để lại của người được hưởng thừa kế. Tất nhiên, trong nhiệm này bị giới hạn bởi phạm vi di sản do người chết để lại mà người thừa kế được hưởng. Nội dung này khác với việc từ chối nhận di sản để người thừa kế trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác.
Người để lại di sản nợ tiền người khác thì người nhận thừa kế có trách nhiệm trả nợ thay trong phạm vi tài sản được hưởng thừa kế.
Trường hợp người thừa kế nợ tiền người khác thì không được từ chối nhận di sản để trốn tránh nghĩa vụ trả nợ.
Lưu ý: Theo khoản 3 Điều 623 của Bộ luật dân sự 2015 quy định:
“Thời hiệu yêu cầu người thừa kế thực hiện nghĩa vụ về tài sản của người chết để lại là 03 năm, kể từ thời điểm mở thừa kế”.
Cho nên, bạn cần thực hiện yêu cầu này từ người có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ về tài sản của người chết để lại trong vòng 03 năm, kể từ thời điểm mở thừa kế.
Công ty Luật Minh Phi
