Từ năm 2026, hộ kinh doanh chậm đăng ký thuế có thể bị xử phạt tới 10 triệu đồng theo quy định mới. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, việc chủ động khắc phục vi phạm có thể giúp hộ kinh doanh không bị phạt tiền, mà chỉ bị áp dụng hình thức cảnh cáo theo quy định pháp luật.
Khung xử phạt chậm đăng ký thuế áp dụng từ năm 2026
Theo Điều 10 Nghị định 125/2020/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn, đã được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 8 Điều 1 Nghị định 310/2025/NĐ-CP (có hiệu lực thi hành từ ngày 16/01/2026), hành vi chậm đăng ký thuế được xác định là vi phạm hành chính về thủ tục thuế.
Căn cứ quy định này, mức xử phạt đối với hộ kinh doanh được xác định theo số ngày chậm đăng ký, cụ thể:
– Chậm từ 01 đến 10 ngày, có tình tiết giảm nhẹ: Áp dụng hình thức cảnh cáo;
– Chậm từ 01 đến 30 ngày (không thuộc trường hợp cảnh cáo): Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng;
– Chậm từ 31 đến 90 ngày: Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng;
– Chậm từ 91 ngày trở lên: Phạt tiền từ 6.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.
Quy định này không phân biệt hộ kinh doanh đã hay chưa phát sinh doanh thu, mà chỉ căn cứ vào thời gian chậm đăng ký thuế và các tình tiết liên quan.
Tự khắc phục có đồng nghĩa với “miễn phạt” hay không?
Pháp luật hiện hành không sử dụng thuật ngữ “miễn xử phạt” đối với hành vi chậm đăng ký thuế. Tuy nhiên, theo Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 (đã được sửa đổi, bổ sung), cảnh cáo là một hình thức xử phạt vi phạm hành chính chính thức, không kèm theo hình thức phạt tiền.
Theo quy định của luật, hình thức cảnh cáo được áp dụng đối với hành vi vi phạm ít nghiêm trọng, khi người vi phạm vi phạm lần đầu và có tình tiết giảm nhẹ theo quy định tại Điều 8 Luật Xử lý vi phạm hành chính.
Vì vậy, trong trường hợp Hộ kinh doanh chậm đăng ký thuế nhưng chủ động thực hiện đăng ký bổ sung, trung thực khai báo và hợp tác với cơ quan có thẩm quyền, nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo luật định, có thể chỉ bị áp dụng hình thức cảnh cáo, đồng nghĩa với việc không phải nộp tiền phạt, nhưng vẫn bị xử lý vi phạm hành chính.
Điều kiện để được xem xét áp dụng hình thức cảnh cáo
Căn cứ Điều 10 Nghị định 125/2020/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 8 Điều 1 Nghị định 310/2025/NĐ-CP) và Điều 8 Luật Xử lý vi phạm hành chính, Hộ kinh doanh chậm đăng ký thuế chỉ có thể được xem xét áp dụng hình thức cảnh cáo khi đáp ứng đồng thời các điều kiện sau:
– Việc chậm đăng ký thuế thuộc trường hợp từ 01 đến 10 ngày;
– Hành vi vi phạm được xác định là vi phạm lần đầu, ít nghiêm trọng;
– Có tình tiết giảm nhẹ, trong đó phổ biến là việc chủ động đăng ký thuế trước khi cơ quan thuế phát hiện, lập biên bản vi phạm;
– Tại thời điểm chậm đăng ký, chưa phát sinh hoặc chưa xác định nghĩa vụ thuế phải nộp.
Ngược lại, nếu việc chậm đăng ký kéo dài, hộ kinh doanh đã phát sinh hoạt động kinh doanh, doanh thu, hoặc chỉ khắc phục sau khi đã bị cơ quan có thẩm quyền phát hiện, thì không đủ điều kiện áp dụng hình thức cảnh cáo và sẽ bị xử phạt bằng tiền theo đúng khung quy định nêu trên.
Từ năm 2026, Hộ kinh doanh chậm đăng ký thuế sẽ bị xử phạt theo Điều 10 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, đã được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 8 Điều 1 Nghị định 310/2025/NĐ-CP, với mức phạt tiền cao nhất lên tới 10 triệu đồng. Tuy nhiên, trong trường hợp vi phạm lần đầu, thời gian chậm ngắn và có tình tiết giảm nhẹ theo Luật Xử lý vi phạm hành chính, việc chủ động khắc phục có thể giúp hộ kinh doanh chỉ bị cảnh cáo, không phải nộp tiền phạt.
Công ty Luật Minh Phi
