Điều 143 Bộ luật Lao động 2019 có quy định về lao động chưa thành niên:
“1. Lao động chưa thành niên là người lao động chưa đủ 18 tuổi.
2. Người từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi không được làm công việc hoặc làm việc ở nơi làm việc quy định tại Điều 147 của Bộ luật lao động này.
3. Người từ đủ 13 tuổi đến chưa đủ 15 tuổi chỉ được làm công việc nhẹ theo danh mục do Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội ban hành.
4. Người chưa đủ 13 tuổi chỉ được làm các công việc theo quy định tại khoản 3 Điều 145 của Bộ luật lao động này”.
Đối với người lao động từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi không được làm công việc hoặc làm việc ở nơi làm việc quy định tại Điều 147 của Bộ luật Lao động này, cụ thể:
“1. Cấm sử dụng người lao động từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi làm các công việc sau đây:
a) Mang, vác, nâng các vật nặng vượt quá thể trạng của người chưa thành niên;
b) Sản xuất, kinh doanh cồn, rượu, bia, thuốc lá, chất tác động đến tinh thần hoặc chất gây nghiện khác;
c) Sản xuất, sử dụng hoặc vận chuyển hóa chất, khí gas, chất nổ;
d) Bảo trì, bảo dưỡng thiết bị, máy móc;
đ) Phá dỡ các công trình xây dựng;
e) Nấu, thổi, đúc, cán, dập, hàn kim loại;
g) Lặn biển, đánh bắt thủy, hải sản xa bờ;
h) Công việc khác gây tổn hại đến sự phát triển thể lực, trí lực, nhân cách của người chưa thành niên.
2. Cấm sử dụng người lao động từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi làm việc ở các nơi sau:
a) Dưới nước, dưới lòng đất, trong hang động, trong đường hầm;
b) Công trường xây dựng;
c) Cơ sở giết mổ gia súc;
d) Sòng bạc, quán bar, vũ trường, phòng hát karaoke, khách sạn, nhà nghỉ, cơ sở tắm hơi, cơ sở xoa bóp; điểm kinh doanh xổ số, dịch vụ trò chơi điện tử;
đ) Nơi làm việc khác gây tổn hại đến sự phát triển thể lực, trí lực, nhân cách của người chưa thành niên”.
Theo đó tại Điều 8 Thông tư 09/2020/TT-BLĐTBXH ngày 12 tháng 11 năm 2020 (có hiệu lực thi hành từ ngày 15/03/2021) có hướng dẫn danh mục công việc nhẹ người từ đủ 13 tuổi đến chưa đủ 15 tuổi được làm:
Ban hành kèm theo Thông tư này Phụ lục II – Danh mục công việc nhẹ người từ đủ 13 tuổi đến chưa đủ 15 tuổi được làm.
XEM NHANH PHỤ LỤC II MIỄN PHÍ TẠI ĐÂY: DANH MỤC CÔNG VIỆC NHẸ NGƯỜI TỪ ĐỦ 13 TUỔI ĐẾN CHƯA ĐỦ 15 TUỔI ĐƯỢC LÀM
Trường hợp Công ty tuyển dụng người chưa thành niên làm bảo vệ ca đêm khi chưa đủ tuổi thì sao?
Về trách nhiệm của bên sử dụng lao động (Công ty ký hợp đồng lao động người chưa thành niên) theo Điều 143 Bộ luật Lao động 2019.
Khi sử dụng lao động chưa thành niên, người sử dụng lao động phải có sự đồng ý của cha, mẹ hoặc người giám hộ; lập sổ theo dõi riêng, ghi đầy đủ họ tên, ngày tháng năm sinh, công việc đang làm, kết quả những lần kiểm tra sức khỏe định kỳ và xuất trình khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu.
Như vậy, việc công ty tuyển dụng người chưa thành niên bạn làm bảo vệ ca đêm là trái pháp luật bởi việc này ảnh hưởng đến sự phát triển thể lực, trí lực của trẻ.
Để bảo vệ quyền lợi cho con, cha mẹ có thể gửi đơn đến cơ quan lao động và thương binh xã hội cấp xã nơi con đã làm việc để được giải quyết. Đối với các vi phạm của công ty, sau khi thụ lý đơn, cơ quan chức năng sẽ tiến hành xác minh. Nếu đủ căn cứ chứng minh vi phạm thì sẽ ra quyết định xử phạt theo theo quy định tại Nghị định 12/2022/NĐ-CP.
Trường hợp không đồng ý với kết quả giải quyết của cơ quan lao động thì con (nếu cháu đã từ đủ 15 tuổi trở lên) hoặc cha mẹ với tư cách là người đại diện (nếu cháu chưa đủ 15 tuổi) có thể khởi kiện vụ án tranh chấp hợp đồng lao động tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền để được pháp luật bảo vệ.
2/ Vậy cha mẹ có bị phạt nếu con đi làm khi chưa đủ tuổi không?
Không có quy định về việc xử phạt cha mẹ khi con đi làm khi chưa đủ tuổi. Bởi việc trẻ đi làm khi chưa đủ tuổi có thể do mong muốn của trẻ; do muốn cố gắng nỗ lực vì một mục tiêu nào đó. Trừ trường hợp cha mẹ ép buộc con cái đi làm khi chưa đủ tuổi; những trường hợp còn lại, cha mẹ sẽ không bị xử phạt khi con đi làm khi chưa đủ tuổi. Do vậy, trường hợp cha mẹ bắt ép con cái làm việc nhằm hành hạ, ngược đãi con cái thì sẽ bị xem xét trách nhiệm pháp lý về hành vi này.
Công ty Luật Minh Phi
