Trường hợp khi phân chia di sản mà người vợ đang mang thai hoặc người thuộc hàng thừa kế chưa được sinh ra thì có được hưởng thừa kế không?
Căn cứ theo Điều 613 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:
“Điều 613. Người thừa kế
Người thừa kế là cá nhân phải là người còn sống vào thời điểm mở thừa kế hoặc sinh ra và còn sống sau thời điểm mở thừa kế nhưng đã thành thai trước khi người để lại di sản chết. Trường hợp người thừa kế theo di chúc không là cá nhân thì phải tồn tại vào thời điểm mở thừa kế.”
Theo đó, trường hợp con chưa sinh ra, thai nhi đã thành thai trước khi người để lại di sản chết thì vẫn được hưởng di sản thừa kế theo quy định.
(Ảnh minh họa: Nguồn internet)
Thai nhi được hưởng di sản thừa kế trong trường hợp nào?
a. Hưởng di sản thừa kế theo nội dung di chúc
– Trường hợp di chúc hợp pháp có đề cập đến việc hưởng thừa kế của con chưa sinh ra, thai nhi thì phải thực hiện theo ý chí của người để lại di chúc.
– Trường hợp di chúc hợp pháp nhưng không đề cập đến việc hưởng thừa kế của con chưa sinh ra, thai nhi hoặc chỉ cho hưởng phần di sản ít hơn 2/3 suất của một người thừa kế theo pháp luật thì sẽ áp dụng theo quy định của pháp luật về người thừa kế không phụ thuộc vào di chúc cụ thể tại Điều 644 Bộ luật Dân sự năm 2015 như sau:
“Điều 644. Người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc
1. Những người sau đây vẫn được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật nếu di sản được chia theo pháp luật, trong trường hợp họ không được người lập di chúc cho hưởng di sản hoặc chỉ cho hưởng phần di sản ít hơn hai phần ba suất đó:
a) Con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng;
b) Con thành niên mà không có khả năng lao động.
2. Quy định tại khoản 1 Điều này không áp dụng đối với người từ chối nhận di sản theo quy định tại Điều 620 hoặc họ là những người không có quyền hưởng di sản theo quy định tại khoản 1 Điều 621 của Bộ luật Dân sự”.
Như vậy, trường hợp người để lại di chúc không đề cập về việc hưởng thừa kế của con chưa sinh ra, thai nhi hoặc chỉ cho hưởng phần di sản ít hơn 2/3 suất của một người thừa kế thì thai nhi sẽ được hưởng phần di sản bằng 2/3 suất của một người thừa kế theo pháp luật nếu di sản được chia theo pháp luật.
b. Hưởng di sản thừa kế theo quy định pháp luật
Trường hợp người chết không để lại di chúc thì di sản thừa kế sẽ được phân chia cho các hàng thừa kế theo pháp luật, được quy định tại Điều 651 Bộ luật Dân sự năm 2015 cụ thể:
“Điều 651. Người thừa kế theo pháp luật
1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:
a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: Vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;
b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: Ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;
c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: Cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.
2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.
3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản”.
Đồng thời, tại khoản 1 Điều 660 Bộ luật dân sự 2015 quy định:
“Điều 660. Phân chia di sản theo pháp luật
1. Khi phân chia di sản, nếu có người thừa kế cùng hàng đã thành thai nhưng chưa sinh ra thì phải dành lại một phần di sản bằng phần mà người thừa kế khác được hưởng để nếu người thừa kế đó còn sống khi sinh ra được hưởng; nếu chết trước khi sinh ra thì những người thừa kế khác được hưởng.”
Ngoài ra, trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì khi phân chia di sản thừa kế sẽ áp dụng quy định về Thừa kế thế vị như sau:
“Điều 652. Thừa kế thế vị
Trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống; nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của chắt được hưởng nếu còn sống”.
Và theo Điều 655 Bộ luật Dân sự năm 2015, việc thừa kế trong trường hợp vợ, chồng đã chia tài sản chung; vợ, chồng đang xin ly hôn hoặc đã kết hôn với người khác được thực hiện như sau:
“1. Trường hợp vợ, chồng đã chia tài sản chung khi hôn nhân còn tồn tại mà sau đó một người chết thì người còn sống vẫn được thừa kế di sản.
2. Trường hợp vợ, chồng xin ly hôn mà chưa được hoặc đã được Tòa án cho ly hôn bằng bản án hoặc quyết định chưa có hiệu lực pháp luật, nếu một người chết thì người còn sống vẫn được thừa kế di sản.
3. Người đang là vợ hoặc chồng của một người tại thời điểm người đó chết thì dù sau đó đã kết hôn với người khác vẫn được thừa kế di sản. Như vậy, trường hợp con chưa sinh ra, thai nhi đã thành thai trước khi người để lại di sản chết thì vẫn được hưởng di sản thừa kế theo quy định.”
Đồng thời, tùy theo từng trường hợp mà con chưa sinh ra, thai nhi có thể sẽ được thừa kế phần di sản theo nội dung di chúc được thừa kế 2/3 suất của một người thừa kế theo pháp luật hoặc được thừa kế phần di sản bằng với những người cùng hàng thừa kế khác theo quy định.
Nếu trong trường hợp nếu người cha mất mà không để lại di chúc, thì những người thừa kế sẽ được hưởng thừa kế theo pháp luật theo hàng thừa kế.
Do đó người con chưa sinh ra vẫn được hưởng thừa kế tài sản của người cha đã chết và thuộc hàng thừa kế thứ nhất gồm: Vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết.
Tuy nhiên như trên đã nói, điều kiện là đứa bé phải sinh ra còn sống sau thời điểm mở thừa kế thì mới được hưởng di sản thừa kế.
Công ty Luật Minh Phi
